Scheiden in Spanje als Nederlander: Alles Wat U Moet Weten

Steeds meer Nederlanders wonen permanent op de Canarische Eilanden of elders in Spanje. Wanneer een huwelijk ten einde loopt, rijzen er directe vragen: welke rechtbank is bevoegd, welk recht is van toepassing, en hoe zit het met kinderen, pensioen en de woning? Dit is wat u moet weten over scheiden in Spanje als Nederlander.

---

Bevoegdheid: Welke Rechtbank is Bevoegd?

Op grond van EU-verordening Brussel IIter (nr. 2019/1111, van toepassing vanaf 1 augustus 2022) zijn voor echtscheidingsprocedures bevoegd de rechtbanken van het land waar:

• Beide echtgenoten hun gewone verblijfplaats hebben, of
• Één van de echtgenoten de laatste gewone verblijfplaats had (als de ander er nog woont), of
• De verzoeker langer dan 6 maanden verblijft (of langer dan 1 jaar als hij/zij de nationaliteit van dat land heeft)

Als u en uw partner beiden in Spanje wonen, zijn Spaanse rechtbanken (Juzgado de Primera Instancia of Juzgado de Familia) in beginsel bevoegd.

---

Welk Recht is van Toepassing?

Verordening Rome III bepaalt het toepasselijke recht op echtscheiding. Nederlanders in Spanje kunnen kiezen:

1. Recht van het land van gewone verblijfplaats (Spanje) → standaard als er geen keuze is gemaakt
2. Nationaal recht (Nederland of het land van nationaliteit van een echtgenoot) → als dit uitdrukkelijk is gekozen in een echtscheidingsconvenant of huwelijksakte
3. Recht van de laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats (bijv. Nederland als u samen bent verhuisd)

Praktisch advies: In de meeste gevallen zal Spaans recht van toepassing zijn als u al enige tijd in Spanje woont. Spaans recht biedt goede bescherming voor beide echtgenoten en geeft de rechter veel discretionaire bevoegdheid voor kinder- en alimentatieregelingen.

---

Procedure: Twee Soorten Scheiding

1. Consensuele scheiding (Divorcio de mutuo acuerdo)

Beide partners zijn het eens over alle aspecten. U stelt een convenio regulador (scheidingsconvenant) op, getekend door beiden en goedgekeurd door de rechtbank.

Het convenant regelt:

• Woning (wie blijft, wie vertrekt, verkoop)
• Financiële zaken (alimentatie, pensioenverdeling)
• Kinderen: verblijfplaats, omgangsregeling, kinderbijdrage
• Huwelijksgemeenschap (verdeling van bezittingen en schulden)

Voordelen: goedkoper (~€1.500-3.000 in totaal), sneller (1-3 maanden), minder conflict.

Benodigde documenten:

• Huwelijksakte (apostille als die uit Nederland is)
• Geboorteaktes kinderen (met apostille)
• NIE-nummers van beide partijen
• Bewijs van woning en inkomen
• Ondertekend convenio regulador

2. Echtscheiding op tegenspraak (Divorcio contencioso)

Wanneer er geen overeenstemming is over één of meer aspecten. De rechtbank beslist over alle kwesties na hoorzittingen.

Doorlooptijd: 6-24 maanden Kosten: variabel (advocaatkosten €3.000-8.000+ per partij)

Vereisten: aparte advocaten voor beide partijen (advocaat is verplicht) + procuradores (procesvertegenwoordigers)

---

Kinderen en Ouderlijk Gezag

Spaans recht onderscheidt twee aspecten:

Voorkeur: gezamenlijk hoederecht

Spaanse rechters kiezen steeds vaker voor custodia compartida (gezamenlijk verblijf), waarbij het kind weken of maanden bij elk van de ouders verblijft. Dit vereist dat de ouders in de buurt van elkaar wonen.

Kinderbijdrage (pensión alimenticia)

De rechtbank stelt de bijdrage vast op basis van:

• Inkomen van beide ouders
• Behoeften van het kind
• De alimentatietabellen van het CGPJ

Richtlijn (voor 1 kind, 2026):

• Inkomen ouder < €1.500/maand: €150-250/maand
• Inkomen ouder €1.500-3.000/maand: €250-450/maand
• Inkomen ouder > €3.000/maand: €450+ per maand

---

Pensioenverdeling

Dit is een complexe kwestie voor Nederlanders in Spanje:

• Spaans communautair stelsel (régimen de gananciales): bezittingen en pensioenrechten die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd, worden in principe gedeeld
• Nederlandse pensioenrechten (bij scheiding na 1 jaar huwelijk): de Wet Verevening Pensioenrechten (WVPS) geeft de andere partner recht op de helft van de tijdens het huwelijk opgebouwde pensioenrechten — maar dit geldt voor Nederlandse pensioenen; de Spaanse rechter past Spaans recht toe op Spaanse huwelijksgemeenschap

Als u een Nederlands pensioen heeft én in Spanje scheidt, adviseer dan een pensioenverevening met uw Nederlandse pensioenuitvoerder te regelen conform Nederlandse wetgeving.

---

De Woning

Als de woning in Spanje staat:

• Eigendomswoning: in de huwelijksgemeenschap → verdeling conform het van toepassing zijnde recht (berekening van gerechtelijke verkoopwaarde, veiling bij geen overeenstemming)
• Huurwoning: de rechter bepaalt wie de woning behoudt, rekening houdend met de behoeften van eventuele kinderen
• Kinderen aanwezig: de ouder bij wie de kinderen voornamelijk wonen, heeft in beginsel voorrang om in de woning te blijven (tijdelijk, tot de kinderen meerderjarig zijn)

---

Erkenning in Nederland

Wanneer u in Spanje bent gescheiden, moet de scheiding in Nederland worden erkend om ook in de Nederlandse registers te worden verwerkt:

• EU-vonnis: een Spaans rechterlijk vonnis wordt automatisch erkend in Nederland op grond van Brussel IIter — u hoeft geen aparte procedure te starten
• Registratie: meld de scheiding bij de gemeente (Basisregistratie Personen) en eventueel bij het Nederlandse consulaat als u ingeschreven staat bij de BRP
• Akte van scheding: vraag een gewaarmerkt exemplaar van de Spaanse scheidingsbeschikking op (copia autorizada del Auto/Sentencia de divorcio)

---

Kosten van een Scheiding in Spanje

---

ALY Abogados — Scheidingsprocedure op de Canarische Eilanden

Wij helpen Nederlanders met echtscheidingen en familiezaken in Spanje:

• Beoordeling van bevoegdheid en toepasselijk recht
• Opstellen van een scheidingsconvenant (convenio regulador) in het Nederlands en Spaans
• Vertegenwoordiging bij de Spaanse rechtbank
• Regelingen voor kinderen en alimentatie
• Afstemming met Nederlandse pensioenuitvoerders
• Erkenning van de Spaanse scheiding in Nederland

Gratis eerste consult. Bel: +34 633 572 607.

---

Lázaro Héctor Amable Méndez — Advocaat, ICALPA nr. 5.231