Erfrecht en Nalatenschap in Spanje: Complete Gids voor Nederlanders 2026

1. Welk Recht Regelt de Nalatenschap?

Sinds 17 augustus 2015 geldt de Europese Erfrechtverordening (EU) nr. 650/2012 (ook wel 'Brussel IV'). Deze verordening bepaalt welk nationaal erfrecht van toepassing is op een nalatenschap met internationale aspecten:

Hoofdregel: Gewone Verblijfplaats

Het erfrecht van het land van de gewone verblijfplaats van de erflater op het moment van overlijden is van toepassing — op de gehele nalatenschap, ook op goederen in het buitenland.

Rechtskeuze (Professio Iuris)

De erflater kan in zijn testament kiezen voor het recht van zijn nationaliteit. Een Nederlander met gewone verblijfplaats in Spanje kan dus in zijn testament kiezen voor Nederlands erfrecht — ook voor de Spaanse onroerende goederen. Dit kan nuttig zijn omdat:

• Het Nederlandse erfrecht geen starre legitieme portie kent zoals het Spaanse recht (alleen aanspraken voor kinderen op verzorgingsrecht)
• De erflater meer vrijheid heeft bij de verdeling

Gevolgen voor Spaans Vastgoed

Als Nederlands erfrecht van toepassing is (door verblijf in Nederland of door rechtskeuze), wordt de verdeling van het Spaanse vastgoed geregeld door Nederlands erfrecht. Voor de inschrijving in het Spaanse Eigendomsregister is echter een notariële akte van erfopvolging nodig die voldoet aan Spaanse formele vereisten.

---

2. Europees Erfrechtcertificaat (EEC)

Het Europees Erfrechtcertificaat (EEC) is een document dat door de bevoegde autoriteit van het land van behandeling wordt afgegeven en de hoedanigheid van erfgenamen bewijst in alle EU-lidstaten. Het EEC:

• Maakt het mogelijk Spaanse bankrekeningen te deblokkeren vanuit Nederland
• Vereenvoudigt de inschrijving in het Spaanse Eigendomsregister
• Heeft dezelfde rechtskracht als een nationaal verklaring van erfrecht

In Nederland wordt het EEC afgegeven door de notaris. In Spanje door de notaris of rechtbank die de zaak behandelt.

---

3. Erfbelasting op de Canarische Eilanden

Gunstig Regime voor Directe Familieleden

De Canarische eilanden kennen een van de gunstigste erfbelastingregimes van Europa:

Bron: art. 24 ter Decreto Legislativo 1/2009 (tekst geldend sinds 6 september 2023).

Voor Nederlanders die erven van een in de Canarische Eilanden woonachtige erflater: dankzij de uitspraak van het Hof van Justitie EU van 3 september 2014 mogen niet-ingezeten erfgenamen uit EU-landen de gunstigere regionale wetgeving (Canarische bonificación 99,9%) toepassen. De Spaanse overheid is verplicht deze gelijke behandeling toe te passen.

Niet-Europese Erfgenamen

Sinds de Ley 11/2021 (van kracht sinds 11 juli 2021) maakt de Spaanse wet geen onderscheid meer naar woonland: ook erfgenamen die buiten de EU/EER wonen (bijv. in de VS of Canada) hebben recht op toepassing van de regionale regelgeving, en dus op de Canarische bonificación (disposición adicional segunda Ley 29/1987).

Aangifte: Modelo 650

De erfbelasting wordt aangegeven via Modelo 650: erfgenamen die niet in Spanje wonen dienen de aangifte in bij de Spaanse rijksbelastingdienst (Administración Tributaria del Estado); erfgenamen die in Spanje wonen, bij de Agencia Tributaria Canaria als de erflater op de Canarische Eilanden woonde (art. 32 en 55 Ley 22/2009; disposición adicional segunda Ley 29/1987):

• Termijn: 6 maanden na het overlijden
• Verlenging: 6 extra maanden mogelijk, aangevraagd binnen de eerste 5 maanden

---

4. De Legitieme Portie in het Spaanse Erfrecht

Als Spaans erfrecht van toepassing is, moeten de legitieme porties worden gerespecteerd:

Een Nederlander die in Spanje woont en bij testament zijn kinderen geheel wil onterven, kan dat niet doen als Spaans erfrecht van toepassing is — tenzij hij in zijn testament kiest voor Nederlands erfrecht (als Nederlander).

Vergelijking met Nederlands erfrecht: in Nederland hebben kinderen ook rechten (verzorgingsplicht, aanvulling tot verzorgingsniveau), maar er is meer vrijheid bij de verdeling dan in Spanje.

---

5. Het Spaanse Testament

Typen Testamenten

Notarieel testament (testamento notarial abierto): meest gebruikte vorm. De notaris legt de wilsbeschikking vast. Het wordt ingeschreven in het Registro General de Actos de Última Voluntad (centraal testamentenregister).

Eigenhandig testament (testamento ológrafo): geheel handgeschreven, gedateerd en ondertekend door de erflater. Minder rechtszekerheid: het moet binnen vijf jaar na het overlijden bij een notaris worden aangeboden voor protocolisering (art. 689 Código Civil).

Waarom een Spaans Testament Opstellen?

Als u onroerend goed in Spanje bezit, is het sterk aan te raden een Spaans testament te hebben — naast uw Nederlandse testament:

• Versnelt de afwikkeling aanzienlijk (geen apostille/vertaling van het Nederlandse testament nodig)
• Maakt duidelijk welke keuze van toepasselijk recht u maakt (rechtskeuze voor Nederlands recht indien gewenst)
• Vermijdt bewijsproblemen over de testamentaire wil

Let op: het Spaanse testament moet worden afgestemd op uw Nederlandse testament om tegenstrijdigheden te voorkomen.

---

6. Procedure: Afwikkeling van een Spaanse Nalatenschap

Stap 1: NIE voor Erfgenamen

Alle erfgenamen die een rol spelen in de Spaanse nalatenschap hebben een NIE nodig. Aanvragen via het Spaanse consulaat in Amsterdam of Den Haag, of via een advocaatvolmacht.

Stap 2: Verklaring van Erfrecht / EEC

Als er een Spaans testament is: opvragen bij het Registro General de Actos de Última Voluntad (bewijs dat het het laatste testament is). Als er geen Spaans testament is: het Nederlandse verklaring van erfrecht (of EEC) voorzien van apostille en beëdigde vertaling.

Stap 3: Inventarisatie van de Spaanse Nalatenschap

• Nota simple van onroerend goed (Registro de la Propiedad)
• Banksaldo's op de datum van overlijden
• Voertuigen (DGT-certificaat)
• Andere activa en schulden

Stap 4: Notariële Akte van Aanvaarding en Toewijzing

De erfgenamen ondertekenen voor een Spaanse notaris de escritura de aceptación y adjudicación de herencia. Hierin worden alle Spaanse activa verdeeld onder de erfgenamen. Als de erfgenamen niet aanwezig kunnen zijn, kan dit via een volmacht aan een advocaat in Spanje.

Stap 5: Betaling van Belastingen

• Erfbelasting (Modelo 650): binnen 6 maanden
• Plusvalía municipal voor onroerend goed: binnen 6 maanden bij het betrokken gemeentehuis

Stap 6: Inschrijving en Overdracht

Na betaling van de belastingen wordt het onroerend goed overgeschreven in het Eigendomsregister en worden bankrekeningen vrijgegeven.

---

7. Nederland-Spanje Belastingverdrag: Erfbelasting

Er is geen specifiek belastingverdrag tussen Nederland en Spanje voor erfbelasting. Dubbele heffing wordt vermeden via de nationale regelingen van elk land:

• Nederland: verleent vermindering voor in Spanje betaalde erfbelasting
• Spanje: heft bij erfgenamen die niet in Spanje wonen alleen over de in Spanje gelegen goederen en rechten (art. 7 Ley 29/1987)

Praktisch gevolg: als de erflater in Nederland woonde maar Spaans vastgoed had, betalen de erfgenamen:

• Erfbelasting in Nederland over de gehele nalatenschap (inclusief het Spaanse vastgoed)
• Erfbelasting in Spanje over de Spaanse activa (maar met bonificación van 99,9% in Canarias — praktisch €0)
• In Nederland vermindering voor wat in Spanje is betaald (doorgaans nihil door de bonificación)

---

8. Successierecht bij Vermogen in Nederland + Spanje

Als u als Nederlander erft van iemand die in Spanje woonde en ook vermogen in Nederland had:

• Spaans erfrecht (of gekozen recht) regelt de verdeling van de gehele nalatenschap
• Spanje belast een erfgenaam die niet in Spanje woont alleen over de in Spanje gelegen goederen en rechten (art. 7 Ley 29/1987); alleen erfgenamen die zelf in Spanje wonen, worden over hun gehele verkrijging belast, waar de goederen ook liggen (art. 6 Ley 29/1987)
• Nederland heeft normaal gesproken geen heffingsrecht als de erflater niet in Nederland woonde (tenzij het om in Nederland gesitueerd vastgoed gaat)

---

Hoe ALY Abogados u Kan Helpen

Ons kantoor in Las Palmas de Gran Canaria begeleidt Nederlandse families bij de afwikkeling van Spaanse nalatenschappen:

• NIE aanvragen voor erfgenamen (via volmacht)
• Volledig beheer van de erfprocedure in Spanje
• Opstellen van het Spaanse testament (incl. rechtskeuze voor Nederlands recht indien gewenst)
• Erfbelasting (Modelo 650) — toepassing van de Canarische bonificación
• Inschrijving van vastgoed in het Registro de la Propiedad
• Coördinatie met Nederlandse notaris bij internationale nalatenschappen

Wij spreken Nederlands, Spaans en Engels.

Bel +34 633 572 607. Het eerste consult wordt verrekend met het honorarium als u ons de zaak toevertrouwt.

---

Lázaro Héctor Amable Méndez — Advocaat, Balie nr. 5.231 ICALPA