Schuldsanering in Spanje
Wet Tweede Kans (LSO) voor Nederlanders

De Ley de Segunda Oportunidad (LSO) is een Spaanse wet die particulieren en zelfstandigen met onoverkomelijke schulden de mogelijkheid biedt om al hun schulden (of een deel ervan) kwijt te schelden en opnieuw te beginnen. De wet werd in 2015 ingevoerd en in 2022 uitgebreid herzien. Het mechanisme heet BEPI (Beneficio de Exoneración del Pasivo Insatisfecho) — letterlijk: voordeel van kwijtschelding van niet-voldane schulden. Na een rechterlijk vonnis kan de schuldenaar juridisch schuldenvrij zijn.

Ja, als u fiscaal inwoner bent van Spanje (of de Canarische Eilanden). De Wet Tweede Kans geldt voor alle particulieren en zelfstandigen met Spaans fiscaal domicilie, ongeacht nationaliteit. Een Nederlander die op Gran Canaria, Tenerife of een ander Canarisch eiland woont en werkt kan volledig gebruik maken van de LSO. De schulden kunnen zowel Spaans als buitenlands zijn.

De meeste privéschulden kunnen worden kwijtgescholden, waaronder: hypotheekschulden (ook de overblijvende schuld na executie), persoonlijke leningen en kredieten, schulden aan leveranciers en klanten, schulden aan sociale zekerheid (gedeeltelijk), belastingschulden (gedeeltelijk). Niet kwijtgescholden worden: alimentatie en kinderalimentatie, strafrechtelijke vergoedingen, openbare schulden boven bepaalde drempels (in de herziene wet van 2022). De rechter beoordeelt de concrete situatie.

Een gewoon faillissement (concurso de acreedores) is gericht op liquidatie van het vermogen ten behoeve van schuldeisers. De Wet Tweede Kans gaat een stap verder: na het faillissementsproces (en de liquidatie van het beschikbare vermogen) vraagt de schuldenaar om de resterende schulden kwijt te schelden (BEPI). Het resultaat is dat de schuldenaar juridisch schuldenvrij begint, ook als de schuldeisers niet volledig zijn betaald. Dit is fundamenteel anders dan het Nederlandse WSNP (schuldsanering natuurlijke personen).

Particulieren (geen bedrijven) en zelfstandigen (autónomos) die: (1) te goeder trouw handelen (buena fe) — geen fraude, geen opzettelijke schuldenvorming, geen verduistering; (2) een schuldenlast hebben die de waarde van hun vermogen overschrijdt (insolvabiliteit); (3) niet eerder gebruik hebben gemaakt van de BEPI in de afgelopen 10 jaar; (4) geprobeerd hebben een minnelijke schikking te treffen met schuldeisers (acuerdo extrajudicial de pagos — vereist bij bepaalde schuldniveaus). Er geldt geen minimumbedrag voor de schulden.

Niet noodzakelijkerwijs. Dankzij de herziening van 2022 is er een "vereenvoudigd traject" (BEPI sin liquidación) waarbij u uw woning kunt behouden als de schuldeisers akkoord gaan of als u een betalingsplan van 3–5 jaar accepteert. In het klassieke traject (met liquidatie) wordt de woning verkocht als deze overwaarde heeft. Als de woning minder waard is dan de hypotheekschuld, is er geen overwaarde en verliest u de woning sowieso via de hypotheekexecutie, maar de resterende schuld na verkoop wordt kwijtgescholden.

Dit is een complexe situatie. Spanje heeft bevoegdheid als u er uw gewone verblijfplaats heeft. Schulden die in Nederland zijn ontstaan (hypotheek, leningen bij Nederlandse banken) vallen dan toch onder de Spaanse procedure. Echter: de erkenning van het Spaanse vonnis in Nederland is niet automatisch gegarandeerd. Nederlandse schuldeisers kunnen proberen toch te verhalen. Wij analyseren uw specifieke schuldenpositie en de haalbaarheid van een procedure in Spanje.

De Wet Tweede Kans geldt voor de particuliere schuldenaar, niet voor het bedrijf. Als u persoonlijk borg heeft gestaan voor bedrijfsschulden of als zelfstandige (autónomo) actief was, vallen die schulden wel onder de procedure. Het bedrijf zelf volgt een apart faillissementsproces (concurso de acreedores). Wij begeleiden zowel het particuliere als het zakelijke traject.

De procedure verloopt in grote lijnen als volgt: (1) Minnelijke schikking (AEP — Acuerdo Extrajudicial de Pagos): probeer eerst 3 maanden met schuldeisers een regeling te treffen. Als dit mislukt, gaat de procedure verder naar de rechter; (2) Concurso de acreedores (faillissement): de rechtbank stelt een bewindvoerder aan, brengt het vermogen in kaart en verkoopt liquide activa; (3) BEPI-verzoek: na de liquidatiefase vraagt uw advocaat de rechter om de resterende schulden kwijt te schelden. De rechter beoordeelt of u te goeder trouw heeft gehandeld. (4) Vonnis: de rechter kent de kwijtschelding toe — u bent schuldenvrij.

Een standaardprocedure duurt gemiddeld 12–18 maanden. Het vereenvoudigd traject (zonder liquidatie, ingevoerd in 2022) kan aanzienlijk sneller zijn: 6–9 maanden. Op de Canarische Eilanden zijn de rechterlijke termijnen vergelijkbaar met het Spaanse gemiddelde. Wij zorgen voor snelle indiening en strakke begeleiding om de procedure zo kort mogelijk te houden.

U heeft onder andere nodig: (1) Volledige lijst van schuldeisers met bedragen en contactgegevens; (2) Belastingaangiften van de afgelopen 3 jaar; (3) Bankafschriften van de afgelopen 12 maanden; (4) Arbeidscontract of bewijs van inkomsten; (5) Eigendomstitels van onroerend goed en voertuigen; (6) Hypotheekoverzichten; (7) NIE en padrón (inschrijving gemeente). Wij begeleiden u bij het samenstellen van het dossier.

De kosten bestaan uit: (1) Advocaatkosten: €2.000–€4.000 afhankelijk van complexiteit en schuldvolume; (2) Procureurkosten (procurador): €500–€1.500; (3) Gerechtskosten: relatief laag (particulieren zijn grotendeels vrijgesteld van griffierechten). In sommige gevallen kan een advocaat op "no cure no pay" basis werken of gedeeltelijk uitgesteld betalen. Neem contact op voor een vrijblijvende offerte.

Na de schuldsanering wordt u uit het insolventiearchief (Registro Público Concursal) geschrapt. U bent juridisch schuldenvrij. Spaanse kredietbureaus (CIRBE, ASNEF) verwijderen uw registratie na de wettelijke termijn. In de praktijk kunt u na 2–3 jaar weer krediet aanvragen, zij het initieel met beperkte limieten. Binnen de EU geldt geen automatische uitwisseling van insolventiedata, maar Nederlandse banken kunnen historische informatie opvragen.

Ja, absoluut. Dat is precies het doel van de Wet Tweede Kans: een nieuwe start. Na het vonnis kunt u zich opnieuw inschrijven als autónomo en een bedrijf starten. Er gelden geen beroepsverboden of beperkingen op uw ondernemingsactiviteiten als gevolg van de schuldsanering (tenzij er een strafrechtelijk vonnis aan ten grondslag ligt).

De kwijtschelding geldt alleen voor schulden die bestonden op het moment van de BEPI. Schulden die daarna ontstaan, zijn niet kwijtgescholden. Als u na de schuldsanering opnieuw in financiële problemen raakt, is een tweede BEPI pas na 10 jaar mogelijk. Wij adviseren u ook over financieel budgetbeheer en begeleiding na de procedure.